Study Note: Gases, Metals, Fertilisers and Organic Chemistry
Noteग्यास, धातु, मल र जैविक रसायन
| ग्यास | प्रयोगशाला निर्माण | परीक्षण |
|---|---|---|
| हाइड्रोजन | जिङ्क + पातलो $H_2SO_4$ | बल्दो सलाईमा "पप" आवाज |
| अक्सिजन | $KClO_3$ लाई $MnO_2$ सँग तताएर | धिपधिपे सिन्का फेरि बल्छ |
| कार्बन डाइअक्साइड | मार्बल ($CaCO_3$) + पातलो HCl | चुनपानी दुधिलो हुन्छ |
| एमोनिया | $NH_4Cl$ + $Ca(OH)_2$ तताएर | रातो लिटमस निलो, तीखो गन्ध |
धातु, अधातु र उपधातु: धातु चम्किला, सुचालक, पिट्न मिल्ने; उपधातु (सिलिकन, आर्सेनिक) दुवैका गुण। पारो कोठाको तापक्रममा तरल रहने धातु हो। मल: रासायनिक (युरिया, DAP, पोटास) र प्राङ्गारिक (गोबर, कम्पोस्ट); कीटनाशक (कीरा), झारनाशक (झार), ढुसीनाशक (ढुसी)।
जैविक रसायन: कार्बनको चतुर्संयोजकता र श्रृङ्खलन (catenation) गुणले लाखौँ यौगिक बन्छन्। अल्केन $C_nH_{2n+2}$, अल्किन $C_nH_{2n}$, अल्काइन $C_nH_{2n-2}$।