Study Note: Population Studies
Noteजनसङ्ख्या अध्ययन
जनसाङ्ख्यिक तत्त्व: जन्म (प्रजनन), मृत्यु र बसाइँसराइ। कोरा जन्मदर $= \frac{\text{वर्षभरिको जीवित जन्म}}{\text{मध्यवर्षको जनसङ्ख्या}}\times1000$। माल्थसको सिद्धान्त: जनसङ्ख्या गुणोत्तर दरमा र खाद्यान्न समान्तर दरमा बढ्छ। जनसाङ्ख्यिक संक्रमण सिद्धान्त: उच्च जन्म-मृत्युदर → मृत्युदर घट्ने → जन्मदर पनि घट्ने → न्यून जन्म-मृत्युदर।
नेपालको जनसङ्ख्या (जनगणना २०७८) २,९१,६४,५७८; वार्षिक वृद्धिदर करिब ०.९२%। आन्तरिक बसाइँसराइ पहाडबाट तराई र सहरतर्फ बढेको छ। जनसङ्ख्या प्रक्षेपणले भविष्यको शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीको योजनामा सहयोग गर्छ।