Skip to content

Study Note: Health Education and Public Health

Note

स्वास्थ्य शिक्षा र जनस्वास्थ्य

WHO अनुसार स्वास्थ्य शारीरिक, मानसिक र सामाजिक पूर्ण तन्दुरुस्ती हो। स्वास्थ्यका निर्धारक: वंशाणु, जीवनशैली (खानपान, व्यायाम, धूमपान), वातावरण (पानी, सरसफाइ, आवास), स्वास्थ्य सेवामा पहुँच, शिक्षा र आय। जनस्वास्थ्य समुदायको स्वास्थ्य संरक्षण र प्रवर्धन गर्ने विज्ञान हो; रोकथाम उपचारभन्दा सस्तो र प्रभावकारी हुन्छ। प्राथमिक स्वास्थ्य सेवा को अवधारणा अल्मा आटा घोषणापत्र (१९७८) ले दिएको हो।

नेपालको स्वास्थ्य प्रणाली: संविधानले आधारभूत स्वास्थ्य सेवा निःशुल्क पाउने हक दिएको छ। सङ्घ (स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालय), प्रदेश र स्थानीय तहबिच जिम्मेवारी बाँडिएको छ; स्थानीय तहमा स्वास्थ्य चौकी र आधारभूत स्वास्थ्य सेवा केन्द्र, समुदायमा महिला सामुदायिक स्वास्थ्य स्वयंसेविका महत्त्वपूर्ण छन्।