Study Note: Spelling and Writing
Noteवर्णविन्यास र रचना
वर्णविन्यासका केही नियम
- तत्सम शब्दमा मूल वर्ण कायम राखिन्छ: श्री, ऋषि, क्षेत्र, शिक्षा; तद्भवमा प्रायः स र ह्रस्व: सिकाइ, पानी।
- नेपाली क्रियापदका धातुमा लाग्ने -इ (नाम बनाउने) ह्रस्व हुन्छ: पढाइ, लेखाइ, सिकाइ।
- स्त्रीलिङ्गी र नातावाचक तद्भव शब्दका अन्त्यमा प्रायः दीर्घ ई लेखिन्छ: केटी, दिदी, बहिनी, छोरी।
- हलन्त: बहुवचन र आदरार्थी क्रियापदको अन्त्यमा (गर्छन्, गरिन्, भन्छन्) र केही तत्सम शब्दमा (विद्वान्, भगवान्, सम्यक्) हलन्त लाग्छ।
- पदयोग: विभक्ति र नामयोगी अघिल्लो शब्दसँग जोडेर लेखिन्छन् (घरमा, रामले, घरभित्र); तर "का लागि", "को निम्ति" जस्ता सम्बन्ध विभक्तिसहितका नामयोगी छुट्टै लेखिन्छन् (उसका लागि)।
- पञ्चम वर्ण र शिरबिन्दु: शिरबिन्दु प्रयोग गर्ने प्रवृत्ति (संस्कृति, अङ्क/अंक दुवै प्रचलित; पाठ्यपुस्तकमा पञ्चम वर्णको प्रयोग)।
लेख्य चिह्न
पूर्णविराम (।), अल्पविराम (,), अर्धविराम (;), प्रश्नवाचक (?), उद्गार (!), उद्धरण (" "), योजक (-), निर्देशक (:)।
रचना
अनुच्छेद, निबन्ध, चिठी (व्यक्तिगत र कार्यालयीय), निवेदन, बधाई/शोक सन्देश, विज्ञापन, सूचना, समाचार, संवाद, प्रतिवेदन, सारांश र बुँदा टिपोट। निबन्धमा भूमिका, विषय विस्तार (अनुच्छेदगत) र निष्कर्ष हुनुपर्छ। कार्यालयीय चिठीमा पत्र सङ्ख्या, मिति, विषय, सम्बोधन, मुख्य भाग र दस्तखत क्रमैसँग हुन्छन्।