Study Note: Metallurgy and Materials in Daily Life
Noteधातुकर्म र दैनिक जीवनका पदार्थ
धातु निष्कर्षणका चरण: खनिज सङ्केन्द्रण (फ्रथ फ्लोटेसन, गुरुत्व पृथकीकरण) → रोस्टिङ/क्याल्सिनेसन → रिडक्सन → शुद्धीकरण।
| धातु | मुख्य खनिज | निष्कर्षण | प्रयोग |
|---|---|---|---|
| तामा | कपर पाइराइट $CuFeS_2$ | रोस्टिङ, स्व-रिडक्सन, विद्युत् शुद्धीकरण | तार, भाँडा |
| फलाम | हेमाटाइट $Fe_2O_3$ | ब्लास्ट फर्नेसमा कोकबाट रिडक्सन | निर्माण, मेसिन |
| एल्युमिनियम | बक्साइट | हल-हेरोल्ट विद्युत् विच्छेदन | हवाइजहाज, भाँडा |
| चाँदी, सुन | प्राकृतिक अवस्था, अर्जेन्टाइट | साइनाइड प्रक्रिया | गहना, इलेक्ट्रोनिक्स |
दैनिक पदार्थ: सिमेन्ट (चुनढुङ्गा र माटोलाई पोलेर, जिप्सम थपेर; नेपालमा उदयपुर, हेटौँडा), काँच (बालुवा, सोडा र चुन पगालेर), सिरामिक, प्लास्टिक (थर्मोप्लास्टिक: फेरि पगाल्न मिल्ने, जस्तै पोलिथिन; थर्मोसेटिङ: नमिल्ने, जस्तै बेकलाइट), रेसा (प्राकृतिक र कृत्रिम: नाइलन)। साबुन बोसोको सोडियम लवण हो (साबुनीकरण); कडा पानीमा फिँज कम आउँछ। डिटर्जेन्ट कडा पानीमा पनि काम गर्छ। मल: युरियामा करिब ४६% नाइट्रोजन हुन्छ; अत्यधिक रासायनिक मल र कीटनाशकले माटो र पानी प्रदूषण गर्छन्।