Study Note: Economic Biology and Environmental Science
Noteआर्थिक जीवविज्ञान र वातावरण विज्ञान
आर्थिक वनस्पति: औषधीय (चिराइतो, टिमुर, सर्पगन्धा, पाँचऔँले), काठ (साल, सिसौ, सल्ला), तेल (तोरी, सूर्यमुखी)। नेपालका जडीबुटी विदेश निर्यातका महत्त्वपूर्ण स्रोत हुन्।
पशुपालन: मौरीपालन (एपिकल्चर; Apis cerana स्थानीय, Apis mellifera युरोपेली), माछापालन (पिसिकल्चर; रहु, कमन कार्प), रेसमखेती (सेरिकल्चर; Bombyx mori किरा, किम्बुको पात)।
रक्तसमूह: कार्ल ल्यान्डस्टिनरले ABO समूह पत्ता लगाए। O समूह सर्वदाता र AB समूह सर्वग्राही मानिन्छ। Rh कारक पनि मिलाउनुपर्छ।
मानव शरीर प्रणाली: पाचन (मुखदेखि ठुलो आन्द्रासम्म, सानो आन्द्रामा अधिकतम सोसाइ), रक्तसञ्चार (मुटुका ४ कोठा), श्वासप्रश्वास, उत्सर्जन (मिर्गौलाको एकाइ नेफ्रोन), स्नायु (न्युरोन) र प्रजनन प्रणाली।
विकासवाद: ल्यामार्क (प्रयोग र अप्रयोग, प्राप्त गुणको वंशानुक्रम), डार्विन (प्राकृतिक छनोट, Origin of Species १८५९)। उत्परिवर्तन विविधताको स्रोत हो। लिङ्ग निर्धारण: महिलामा XX, पुरुषमा XY; बच्चाको लिङ्ग बुबाबाट आउने शुक्रकीटले (X वा Y) निर्धारण गर्छ।
पारिस्थितिकी: उत्पादक → प्राथमिक उपभोक्ता → द्वितीय उपभोक्ता; लिन्डेम्यानको १० प्रतिशत नियम अनुसार हरेक पोषण तहमा करिब १०% ऊर्जा मात्र अर्को तहमा सर्छ। जैविक-भू-रासायनिक चक्र: कार्बन, नाइट्रोजन (राइजोबियमले कोसे बालीको जरामा नाइट्रोजन स्थिर गर्छ), पानी चक्र। नेपाल भूभागको तुलनामा जैविक विविधतामा धनी छ।