Study Note: Development and Infrastructure
Noteविकास र पूर्वाधार
विकास भनेको मानिसको जीवनस्तरमा आर्थिक, सामाजिक, राजनीतिक र सांस्कृतिक रूपमा हुने सकारात्मक र दिगो परिवर्तन हो। आर्थिक वृद्धि उत्पादन (GDP) को परिमाणात्मक वृद्धि मात्र हो भने विकास गुणात्मक र बहुआयामिक हुन्छ। मानव विकास सूचकाङ्क (UNDP) ले स्वास्थ्य (आयु), शिक्षा र आय तीन आयाम मापन गर्छ। दिगो विकास: वर्तमान पुस्ताको आवश्यकता पूरा गर्दा भावी पुस्ताको क्षमतामा सम्झौता नगर्ने विकास।
आवधिक योजना: नेपालमा पहिलो पञ्चवर्षीय योजना वि.सं. २०१३ मा सुरु भयो। राष्ट्रिय योजना आयोगले आवधिक योजना तर्जुमा गर्छ। हाल सोह्रौँ योजना (२०८१/८२–२०८५/८६) कार्यान्वयनमा छ।
पूर्वाधार: भौतिक (सडक, बिजुली, सञ्चार, खानेपानी, सिँचाइ) र सामाजिक (शिक्षा, स्वास्थ्य)। उदाहरण: पूर्व-पश्चिम (महेन्द्र) राजमार्ग, मेलम्ची खानेपानी, जलविद्युत् आयोजना।