Study Note: Atomic Structure, Periodic Table and Industrial Chemistry
Noteपरमाणु संरचना, आवर्त तालिका र औद्योगिक रसायन
इलेक्ट्रोन: जे. जे. थमसन (१८९७); नाभिक: रदरफोर्डको सुनको पाताको प्रयोग (१९११); न्युट्रोन: जेम्स च्याडविक (१९३२)। बोरको मोडेल: इलेक्ट्रोन निश्चित ऊर्जा तहमा घुम्छन्; तह बदल्दा ऊर्जा सोस्छन् वा छोड्छन् (हाइड्रोजनको वर्णपट)। तर यसले धेरै इलेक्ट्रोन भएका परमाणु व्याख्या गर्न सक्दैन; त्यसैले तरङ्ग यान्त्रिक मोडेल (अर्बिटल s, p, d, f) आयो। हाइड्रोजन बन्धनका कारण पानीको क्वथनाङ्क अपेक्षाभन्दा उच्च हुन्छ।
आधुनिक आवर्त नियम (मोजले): तत्त्वका गुण परमाणु सङ्ख्याको आवर्ती फलन हुन्। आवर्तमा बायाँबाट दायाँ जाँदा परमाणु अर्धव्यास घट्छ, आयनीकरण ऊर्जा र विद्युत्ऋणात्मकता बढ्छ; समूहमा तलतिर अर्धव्यास बढ्छ र आयनीकरण ऊर्जा घट्छ। लोथर मेयरको परमाणु आयतन वक्ररेखामा क्षारीय धातु शिखरमा पर्छन्।
अक्सिडेसन-रिडक्सन: इलेक्ट्रोन गुमाउनु अक्सिडेसन, पाउनु रिडक्सन।
| उत्पादन | प्रक्रिया | उत्प्रेरक/मुख्य सर्त |
|---|---|---|
| एमोनिया | हेबर: $N_2 + 3H_2 \rightleftharpoons 2NH_3$ | फलाम, करिब ४५०°C, उच्च चाप |
| सल्फ्युरिक अम्ल | सम्पर्क प्रक्रिया | $V_2O_5$ |
| नाइट्रिक अम्ल | ओस्टवाल्ड प्रक्रिया | प्लाटिनम |
| सोडियम कार्बोनेट | सल्भे प्रक्रिया | नुन, चुनढुङ्गा, एमोनिया |
| सोडियम हाइड्रोक्साइड | नुनपानीको विद्युत् विच्छेदन | क्लोरिन र हाइड्रोजन पनि निस्कन्छन् |