Skip to content
Teacher Open Competition - Secondary Level › Secondary Level Science (Paper 2)
Teaching Chemistry
Chapter overview
Teaching Chemistry

Study Note: Metallurgy and Materials in Daily Life

Note

धातुकर्म र दैनिक जीवनका पदार्थ

धातु निष्कर्षणका चरण: खनिज सङ्केन्द्रण (फ्रथ फ्लोटेसन, गुरुत्व पृथकीकरण) → रोस्टिङ/क्याल्सिनेसन → रिडक्सन → शुद्धीकरण।

धातुमुख्य खनिजनिष्कर्षणप्रयोग
तामाकपर पाइराइट $CuFeS_2$रोस्टिङ, स्व-रिडक्सन, विद्युत् शुद्धीकरणतार, भाँडा
फलामहेमाटाइट $Fe_2O_3$ब्लास्ट फर्नेसमा कोकबाट रिडक्सननिर्माण, मेसिन
एल्युमिनियमबक्साइटहल-हेरोल्ट विद्युत् विच्छेदनहवाइजहाज, भाँडा
चाँदी, सुनप्राकृतिक अवस्था, अर्जेन्टाइटसाइनाइड प्रक्रियागहना, इलेक्ट्रोनिक्स

दैनिक पदार्थ: सिमेन्ट (चुनढुङ्गा र माटोलाई पोलेर, जिप्सम थपेर; नेपालमा उदयपुर, हेटौँडा), काँच (बालुवा, सोडा र चुन पगालेर), सिरामिक, प्लास्टिक (थर्मोप्लास्टिक: फेरि पगाल्न मिल्ने, जस्तै पोलिथिन; थर्मोसेटिङ: नमिल्ने, जस्तै बेकलाइट), रेसा (प्राकृतिक र कृत्रिम: नाइलन)। साबुन बोसोको सोडियम लवण हो (साबुनीकरण); कडा पानीमा फिँज कम आउँछ। डिटर्जेन्ट कडा पानीमा पनि काम गर्छ। मल: युरियामा करिब ४६% नाइट्रोजन हुन्छ; अत्यधिक रासायनिक मल र कीटनाशकले माटो र पानी प्रदूषण गर्छन्।

Study Note: Hydrocarbons and Biomolecules

Note

हाइड्रोकार्बन र जैविक अणु

अल्केन $C_nH_{2n+2}$ (संतृप्त, एकल बन्धन; मिथेन), अल्किन $C_nH_{2n}$ (दोहोरो बन्धन; इथिन), अल्काइन $C_nH_{2n-2}$ (तेहरो बन्धन; इथाइन)। संतृप्त यौगिकमा प्रतिस्थापन र असंतृप्तमा योगात्मक प्रतिक्रिया हुन्छ (ब्रोमिन पानीको रङ हराउनु असंतृप्तताको परीक्षण)।

एरोम्याटिक यौगिक: बेन्जिन $C_6H_6$ (केकुलेको चक्रीय संरचना, विस्थापित π-इलेक्ट्रोन)। बेन्जिनलाई सान्द्र $HNO_3$ र $H_2SO_4$ सँग प्रतिक्रिया गराउँदा नाइट्रोबेन्जिन बन्छ; नाइट्रोबेन्जिनको रिडक्सन (Sn/HCl) बाट एनिलिन बन्छ। जैविक यौगिकमा नाइट्रोजन ड्युमा वा जेल्डाल विधिबाट निर्धारण गरिन्छ।

समावयवता: एउटै अणुसूत्र तर फरक संरचना। संरचनात्मक (श्रृङ्खला, स्थान, कार्यात्मक समूह) र त्रिविम (ज्यामितीय cis-trans, प्रकाशीय)। उदाहरण: $C_2H_6O$ ले इथानोल ($C_2H_5OH$) र डाइमिथाइल इथर ($CH_3OCH_3$) दुवै जनाउँछ। अल्कोहलमा $-OH$ समूह हुन्छ; फिनोलमा $-OH$ बेन्जिन चक्रमा जोडिएको हुन्छ र फिनोल अल्कोहलभन्दा बढी अम्लीय हुन्छ।

कार्बोहाइड्रेट (ग्लुकोज, सुक्रोज, स्टार्च, सेलुलोज) ऊर्जाका स्रोत हुन्। प्रोटिन एमिनो एसिड पेप्टाइड बन्धनले जोडिएर बन्छन्; इन्जाइम, हर्मोन र शरीर निर्माणमा काम गर्छन्।

Structure and Properties of Matter

Structure and Properties of Matter: Classification of elements, atomic structure, electronic confuguration, valency, periodic table, bonding and molecular formula

Chemical Reaction

Chemical Reaction: Types, chemical equation, factors affecting rate of chemical reaction, limitation of chemical reaction

Acid, Base, Salt and Solution

Acid, Base, Salt and Solution: Properties, types, uses, neutralization reaction, indicators, pH value, solution, solubility and crystallization

Laboratory Preparation and Properties of Gases

Laboratory Preparation and Properties of Gases: Hydrogen, Oxygen, Nitrogen, Amonia, Carbondioxide

Organic and Inorganic Compounds

Organic and Inorganic Compounds: Properties and uses of carbon and its compound, fertilizers, cement, glass, ceramics, plastic, soap, detergents and pesticides

Metals

Metals: Properties of metals, nonmetals and metalloids, availability, metallurgy, properties and uses of iron, almunium, cupper, silver and gold