Skip to content
Teacher Open Competition - Primary Level › Primary Level Subject Paper (Paper 2)
नेपाली भाषा शिक्षण
Chapter overview
नेपाली भाषा शिक्षण

Study Note: Nepali and Its Teaching

Note

नेपाली भाषा र शिक्षण

प्राथमिक तहमा नेपाली शिक्षणको लक्ष्य बालबालिकालाई सुन्ने, बोल्ने, पढ्ने र लेख्ने आधारभूत सीपमा सक्षम बनाउनु हो। पढाइ सिकाउँदा वर्ण चिनाउनुअघि ध्वनि सचेतना (शब्दमा कुन ध्वनि छन् भनेर सुन्न र छुट्याउन सक्ने क्षमता) विकास गर्नुपर्छ।

  • वर्ण विधि: क, ख, ग ... बाट सुरु गर्ने; परम्परागत तर अर्थरहित हुन सक्छ।
  • शब्द विधि र वाक्य विधि: अर्थपूर्ण शब्द/वाक्यबाट सुरु गरी वर्णतर्फ जाने (सम्पूर्णबाट अंशतर्फ)।
  • कथा र गीत विधि: कथा सुनाएर, गीत गाएर भाषामा रुचि जगाउने।

लेखाइ: पहिले हात र औँलाका मांसपेशी विकास (कोर्ने, रङ भर्ने, धर्का तान्ने), त्यसपछि वर्ण लेखाइ, अनुलेखन, श्रुतिलेखन र सानो अनुच्छेद लेखन। व्याकरण प्राथमिक तहमा नियम कण्ठ गराएर होइन, प्रयोगबाट सिकाइन्छ: नाम, काम (क्रिया), लिङ्ग, वचन र लेख्य चिह्न।

उदाहरण क्रियाकलाप: "म" ध्वनिबाट सुरु हुने शब्द भन्ने खेल (माछा, मकै, मान्छे), चित्र हेरेर कथा भन्ने, शब्द कार्डबाट वाक्य बनाउने।

भाषिक सीप शिक्षण

भाषिक सीप शिक्षण: भाषिक सीप (सुनाइ, बोलाइ, पढाइ र लेखाइ) सम्बद्ध शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप र शैक्षिक सामग्रीको प्रयोग, पढाइका तत्त्वहरू (ध्वनि सचेतना, लेख्यवर्ण सचेतीकरण, शब्दभण्डार, पढाइ प्रवाह, बोध र लेखाइ)

नेपाली भाषामा पद्य र गद्यको शिक्षण

नेपाली भाषामा पद्य र गद्यको शिक्षण: परिचय, प्रयोजन, शिक्षण विधि तथा शिक्षण क्रियाकलाप र भाषिक सीप विकासमा विधा शिक्षणको भूमिका

व्याकरण शिक्षण

व्याकरण शिक्षण: वर्णविन्यास तथा लेख्य चिह्नको परिचय, प्रयोग, शब्दकोश प्रयोग, शब्दभण्डार र उखान टुक्का, शब्द रचना, वाक्य रचना र वाक्यान्तरण

नेपाली भाषा शिक्षणमा प्रयोग गरिने शिक्षण विधिहरू तथा मूल्याङ्कनका प्रचलित युक्ति तथा साधनहरू
बोध, अभिव्यक्ति र सिर्जनात्मक लेखन

बोध, अभिव्यक्ति र सिर्जनात्मक लेखन: अनुलेखन, श्रुतिलेखन, अनुच्छेद लेखन, बुँदा लेखन, सारांश लेखन, चिठी लेखन, निवेदन, शुभकामना कार्ड, निमन्त्रणा कार्ड, वादविवाद र संवाद लेखन