Skip to content
Teacher Open Competition - Primary Level › Primary Level Subject Paper (Paper 2)
शिक्षण विधि र विद्यार्थी मूल्याङ्कन
Chapter overview
शिक्षण विधि र विद्यार्थी मूल्याङ्कन

Study Note: Child-centred and Multigrade Teaching

Note

बालकेन्द्रित र बहुकक्षा शिक्षण

बालकेन्द्रित शिक्षण मा बालबालिकाको रुचि, आवश्यकता, गति र अनुभवलाई केन्द्रमा राखिन्छ। सिद्धान्त: गरेर सिक्ने, खेलमार्फत सिक्ने, ज्ञातबाट अज्ञाततर्फ, सरलबाट जटिलतर्फ, मूर्तबाट अमूर्ततर्फ, नजिकबाट टाढातर्फ। फ्रोबेलको किन्डरगार्टेन र मारिया मन्टेसरीको मन्टेसरी विधि (स्वतन्त्रता र इन्द्रिय तालिम) यसका उदाहरण हुन्।

बहुकक्षा शिक्षण

एउटै शिक्षकले एउटै समयमा दुई वा बढी कक्षालाई पढाउनु बहुकक्षा शिक्षण हो; विद्यार्थी र शिक्षक कम भएका ग्रामीण विद्यालयमा सामान्य छ। रणनीति: साझा विषयवस्तु छानेर तहअनुसार फरक काम दिने, एउटा कक्षालाई प्रत्यक्ष पढाउँदा अर्कोलाई स्वअध्ययन/समूह कार्य दिने, साथी शिक्षक (माथिल्लो कक्षाका विद्यार्थीले सहयोग), कार्यपत्र र सिकाइ कुनाको प्रयोग, समय तालिकाको सावधानीपूर्वक योजना।

प्राथमिक तहमा निरन्तर मूल्याङ्कन

प्राथमिक तहमा विद्यार्थीलाई लिखित परीक्षाले मात्र होइन, अवलोकन, कार्यसञ्चयिका (portfolio), जाँचसूची, परियोजना र मौखिक प्रश्नबाट निरन्तर मूल्याङ्कन गरिन्छ। सिकाइ उपलब्धि नपुगेका बालबालिकालाई उपचारात्मक सहयोग दिई अर्को कक्षामा पुर्‍याउनु निरन्तर मूल्याङ्कनको मर्म हो।

शिक्षण विधि

शिक्षण विधि: प्राथमिक तहमा अध्यापन हुने विषयहरूको विषयगत शिक्षण विधि (परिचय, विशेषताहरू, शिक्षण विधिको वर्गीकरण र प्रयोग), पाठ्यपुस्तक र शिक्षक निर्देशिकासँग शिक्षण विधिको सम्बन्ध

शैक्षिक प्रविधि

शैक्षिक प्रविधि: अर्थ, परिभाषा, महत्त्व, वर्तमान अभ्यास, व्यवस्थापन र प्रयोग

परीक्षा र मूल्याङ्कन

परीक्षा र मूल्याङ्कन: परीक्षाको अवधारणा, उद्देश्य, प्रकारहरू, शिक्षक निर्मित परीक्षा र स्तरीकृत परीक्षा, मूल्याङ्कनको अवधारणा, उद्देश्य, प्रकारहरू, साधनहरू र प्राथमिक तहमा प्रयोग हुने मूल्याङ्कनका विधि तथा प्रक्रियाहरू

मूल्याङ्कनका अन्य साधनहरू

मूल्याङ्कनका अन्य साधनहरू: अवलोकन, श्रेणीमापन, रुजु सूची, सञ्चित अभिलेख, घटनावृत्त अभिलेख र कार्य सञ्चयिका