Skip to content
Teacher Open Competition - Primary Level › Primary Level Subject Paper (Paper 2)
विज्ञान तथा प्रविधि शिक्षण
Chapter overview
विज्ञान तथा प्रविधि शिक्षण

Study Note: Science, Technology and Environment

Note

विज्ञान, प्रविधि र वातावरण

सजीव र निर्जीव: सजीवले खान्छन्, सास फेर्छन्, बढ्छन्, चल्छन् र सन्तान जन्माउँछन्। बिरुवाका भाग: जरा, डाँठ, पात, फूल, फल, बिउ; बिरुवाले पातमा सूर्यको प्रकाशबाट खाना बनाउँछ। जनावरको वर्गीकरण: स्तनधारी, चरा, माछा, सरीसृप, उभयचर, कीरा।

मानव शरीर: पाँच ज्ञानेन्द्रिय (आँखा, कान, नाक, जिब्रो, छाला), हड्डी, मुटु, फोक्सो, पाचन। सन्तुलित भोजनमा कार्बोहाइड्रेट, प्रोटिन, चिल्लो, भिटामिन, खनिज र पानी हुन्छ।

पदार्थ: ठोस, तरल र ग्यास; पानी तताउँदा वाफ, चिस्याउँदा बरफ। ऊर्जा: ताप, प्रकाश, ध्वनि, विद्युत्। सूर्य ऊर्जाको मुख्य स्रोत। पृथ्वी र आकाश: पृथ्वी आफ्नो अक्षमा घुम्दा दिन-रात र सूर्यको परिक्रमा गर्दा वर्ष/ऋतु हुन्छ।

खोजमा आधारित विज्ञान शिक्षण

बालबालिकालाई अवलोकन, प्रश्न, अनुमान, प्रयोग, निष्कर्ष र प्रस्तुतीकरणको अवसर दिनुपर्छ। 5E मोडेल: Engage (जिज्ञासा जगाउने), Explore (प्रयोग गर्ने), Explain (व्याख्या), Elaborate (नयाँ परिस्थितिमा प्रयोग), Evaluate (मूल्याङ्कन)। उदाहरण: दुईवटा बिरुवामध्ये एउटालाई अँध्यारोमा राखेर प्रकाशको आवश्यकता पत्ता लगाउने।

विज्ञान अध्ययन, सूचना तथा सञ्चार प्रविधि

विज्ञान अध्ययन, सूचना तथा सञ्चार प्रविधि: विज्ञान अध्ययनमा खोज, अवलोकन र प्रयोग, लम्बाइ, चौडाइ, पिण्ड र समयको नाप, सूचना तथा सञ्चार प्रविधि, विज्ञान शिक्षणमा सूचना र सञ्चार प्रविधिको प्रयोग

जीव र वातावरण

जीव र वातावरण: जीवको वर्गीकरण, जीवलाई असर पार्ने वातावरणीय तत्त्वहरू, जनावरको वर्गीकरण (ढाड भएका र ढाड नभएका), बिरुवाहरूको वर्गीकरण (जमिनमा र पानीमा पाइने, फूल फुल्ने नफुल्ने, एकदलीय र दुईदलीय)

जीवन प्रक्रिया

जीवन प्रक्रिया: जनावर र बिरुवाका जीवन प्रक्रिया, बिरुवाका विभिन्न भागहरू र तिनीहरूका कार्य, जनावर र बिरुवामा हुने प्रजनन प्रक्रियाको सामान्य जानकारी

पदार्थ र शक्ति

पदार्थ र शक्ति: पदार्थका प्रकार (पानी, हावा र चट्टान), पदार्थका भौतिक गुणहरू, शक्तिका विभिन्न स्वरूपहरू (परिचय, महत्त्व, स्रोतहरू र उपयोगिता)

अन्तरिक्ष

अन्तरिक्ष: सूर्य र सौर्य परिवार